
با توسعه سریع انرژی پاک در سراسر جهان، تولید برق فتوولتائیک به یک نیروی مهم در تحول انرژی تبدیل شده است. به عنوان هسته سیستم های تولید برق فتوولتائیک، راندمان تولید برق ماژول های فتوولتائیک به طور مستقیم بر عملکرد و مزایای اقتصادی کل سیستم تأثیر می گذارد. ماژول های فتوولتائیک برای مدت طولانی در معرض آلاینده هایی مانند گرد و غبار، فضولات پرندگان و برگ در فضای باز قرار می گیرند که می تواند نور خورشید را مسدود کند و راندمان تولید برق ماژول ها را کاهش دهد. بنابراین، تمیز کردن منظم ماژول های فتوولتائیک از اهمیت ویژه ای برخوردار است. با این حال، تمیز کردن ماژول های فتوولتائیک فقط یک فرآیند شستشوی ساده نیست، بلکه نیازمند الزامات فنی و استانداردهای عملیاتی خاصی است.

1 اهمیت تمیز کردن ماژول های فتوولتائیک
سطح ماژول های فتوولتائیک باید تمیز نگه داشته شود تا از جذب نور بهینه و راندمان تولید برق اطمینان حاصل شود. تحقیقات نشان داده است که آلاینده هایی مانند گرد و غبار، شن و ماسه و فضولات پرندگان انباشته شده روی سطح قطعات می توانند به طور جدی بر تولید برق سیستم های فتوولتائیک تأثیر بگذارند. به خصوص در مناطقی که گرد و غبار و طوفان های شن زیاد است، تمیز کردن و نگهداری از ماژول های فتوولتائیک اهمیت ویژه ای دارد.
1. بهبود بهره وری تولید برق
آلاینده های موجود در سطح ماژول های فتوولتائیک جذب نور خورشید را کاهش داده و بازده تبدیل فوتوالکتریک آنها را کاهش می دهد. با توجه به داده های تجربی مربوطه، تولید برق ماژول های فتوولتائیک تمیز نشده ممکن است بین 5 تا 20 درصد کاهش یابد و در شرایط شدید، این تلفات حتی بیشتر است. تمیز کردن منظم می تواند به طور موثر ظرفیت تولید برق سیستم فتوولتائیک را بازیابی کند.
2. عمر مفید قطعات را افزایش دهید
تجمع طولانی مدت آلاینده ها نه تنها بر راندمان تولید برق ماژول های فتوولتائیک تأثیر می گذارد، بلکه ممکن است به مواد ماژول آسیب برساند. به خصوص در مناطقی که طوفان های شن قوی دارند، پوشش طولانی مدت سطح قطعه توسط ماسه و گرد و غبار ممکن است باعث سایش جزئی سطح شیشه ای قطعه شود و پیری مواد را تسریع کند. تمیز کردن منظم می تواند از سایش جلوگیری کند و عمر مفید قطعات را افزایش دهد.
3. بهبود کارایی اقتصادی
برای نیروگاه های فتوولتائیک بزرگ، ورودی و خروجی تمیز کردن ماژول های فتوولتائیک ارتباط نزدیکی با هم دارند. تمیز کردن منظم می تواند بازده کلی تولید برق سیستم را بهبود بخشد، درآمد تولید برق را افزایش دهد و زیان های اقتصادی ناشی از کاهش تولید برق را کاهش دهد. در عین حال، افزایش طول عمر قطعات نیز می تواند در هزینه های تعمیر و نگهداری و جایگزینی صرفه جویی کند و در نتیجه منافع اقتصادی کلی پروژه را بهبود بخشد.

2 منابع رایج آلودگی در ماژول های فتوولتائیک
منابع آلودگی ماژول های فتوولتائیک بسته به عواملی مانند جغرافیا، محیط و آب و هوا متفاوت است. موارد زیر منابع رایج آلودگی هستند:
Duذرات شن و ماسه
در مناطق خشک و بادخیز، گرد و غبار و ذرات شن و ماسه در هوا رایج ترین منبع آلودگی برای ماژول های فتوولتائیک هستند. شن و ماسه و گرد و غبار نه تنها سطح قطعات را می پوشاند و مانع از قرار گرفتن در معرض نور می شود، بلکه ممکن است در اثر نیروی باد باعث ایجاد اصطکاک و خراش بر روی سطح قطعات شود.

مدفوع پرندگان
فضولات پرندگان معمولاً تا حدی ماژول های فتوولتائیک را می پوشاند و تأثیر جدی بر روی پانل ها می گذارد، زیرا نه تنها نور را مسدود می کند بلکه مواد پانل ها را نیز خورده می کند و باعث گرمای بیش از حد موضعی می شود و راندمان تولید برق را تحت تأثیر قرار می دهد.

برگ و سایر مواد آلی
تجمع مواد آلی مانند برگ ها و اجساد حشرات روی ماژول های فتوولتائیک در نیروگاه های فتوولتائیک در نزدیکی جنگل ها یا زمین های کشاورزی رایج است. اگرچه این ناخالصی ها تاثیر قابل توجهی ندارند، اما اگر به موقع تمیز نشوند، به راحتی می توانند سایه هایی را بر روی سطح قطعات ایجاد کنند و بر اثر تولید برق تأثیر بگذارند.

آلودگی های صنعتی
ماژول های فتوولتائیک نزدیک مناطق صنعتی ممکن است تحت تأثیر آلودگی های صنعتی مانند دود و گازهای خروجی قرار گیرند. این آلاینده ها اغلب چسبندگی قوی دارند، تمیز کردن آنها دشوار است و تأثیر قابل توجهی بر اجزای سازنده دارند.

3 اصل اساسی برای تمیز کردن ماژول های فتوولتائیک
تمیز کردن ماژول های فتوولتائیک باید از اصول خاصی پیروی کند تا از اثربخشی تمیز کردن اطمینان حاصل شود و در عین حال از آسیب به ماژول ها جلوگیری شود.
1. اول ایمنی
هنگام تمیز کردن ماژول های فتوولتائیک، لازم است از ایمنی اپراتورها اطمینان حاصل شود. مخصوصاً هنگام نظافت در ارتفاعات یا نیروگاه های فتوولتائیک، پوشیدن تجهیزات محافظ و قطع جریان برق برای جلوگیری از خطر برق گرفتگی ضروری است.
2. از استفاده از مواد شیمیایی خورنده خودداری کنید
مواد روی سطح ماژولهای فتوولتائیک معمولاً شیشهای است که دارای عملکردهای خاصی از مقاومت در برابر سایش و مقاومت در برابر UV است. اما اگر از مواد شیمیایی خورنده برای تمیز کردن استفاده شود، ممکن است به سطح قطعات آسیب برساند و در نتیجه عملکرد محافظتی آنها کاهش یابد. بنابراین توصیه می شود از مواد پاک کننده خنثی یا آب تصفیه شده برای نظافت استفاده شود.
3. درجه حرارت متوسط برای جلوگیری از تغییرات ناگهانی دما
هنگام تمیز کردن ماژول های فتوولتائیک، دمای آب باید نزدیک به دمای سطح ماژول باشد، مخصوصاً هنگام تمیز کردن در دمای بالا یا نور مستقیم خورشید. از استفاده از آب سرد برای شستشوی ناگهانی پانل های فتوولتائیک داغ خودداری کنید، در غیر این صورت ممکن است باعث شکستگی شیشه شود.
4. از خراشیدن سطح اجزاء خودداری کنید
هنگام تمیز کردن ماژول های فتوولتائیک، باید از ابزارهای تمیز کننده نرم مانند پارچه نرم یا اسفنج استفاده شود و از برس های سخت یا ابزار فلزی برای جلوگیری از خراشیدگی سطح پنل فتوولتائیک و تأثیرگذاری بر عبور نور آن اجتناب شود.
4 روش تمیز کردن ماژول های فتوولتائیک
با توجه به مقیاس، محیط و وضعیت آلودگی نیروگاه های فتوولتائیک، روش های مختلف تمیز کردن را می توان انتخاب کرد:
تمیز کردن دستی رایج ترین روش برای سیستم ها یا قطعات فتوولتائیک کوچک و متوسط با آلودگی کمتر است. در طول تمیز کردن، اپراتور به صورت دستی با آب تصفیه شده، یک برس نرم و یک پارچه پاک می کند. این روش هزینه پایینی دارد و برای برخی از پروژه های فتوولتائیک پراکنده یا سیستم های فتوولتائیک پشت بام مناسب است.

تمیز کردن مکانیکی معمولاً در نیروگاههای بزرگ فتوولتائیک مانند روباتهای تمیزکننده خودکار یا وسایل نقلیه تمیزکننده استفاده میشود. ربات تمیزکننده می تواند به طور مستقل روی سطح ماژول های فتوولتائیک راه برود و با پاشیدن آب و استفاده از برس های نرم، آلاینده های سطحی را حذف کند. این روش بسیار کارآمد و مناسب برای نیروگاه های فتوولتائیک در مقیاس بزرگ است، اما هزینه سرمایه گذاری اولیه تجهیزات نسبتاً بالا است.

تمیز کردن هواپیماهای بدون سرنشین یک فناوری نوظهور است که در مناطق مرتفع یا دورافتاده که دسترسی به آنها دشوار است استفاده می شود. پهپادها وسایل نظافتی را حمل می کنند که می توانند به سرعت و ایمن ماژول های فتوولتائیک را پاشیده و تمیز کنند. برای پروژه های فتوولتائیک توزیع شده در ارتفاع بالا یا ایستگاه های برق با محدودیت های زمین مناسب است.

برخی از نیروگاه های فتوولتائیک بزرگ، سیستم های شستشوی ثابت آب نصب می کنند که به طور دوره ای دستگاه های پاشش آب را برای انجام شستشوی ساده روی ماژول های فتوولتائیک فعال می کنند. این روش بیشتر در مناطقی با منابع آب فراوان رایج است که می تواند به تمیز کردن خودکار دست یابد و عملیات دستی را کاهش دهد.

5 احتیاط برای تمیز کردن ماژول های فتوولتائیک
انتخاب زمان تمیز کردن
بهترین زمان برای تمیز کردن ماژولهای فتوولتائیک صبح یا عصر است و از تابش مستقیم نور خورشید و دمای بالا اجتناب کنید تا از گرم شدن ناهموار و شکستگی شیشه جلوگیری شود. در همین حال، هوای بارانی یا باد شدید باید در طول فرآیند تمیز کردن برای اطمینان از عملکرد ایمن خودداری شود.
الزامات کیفیت آب
با توجه به حساسیت مواد سطحی ماژولهای فتوولتائیک، کیفیت آب مورد استفاده برای تمیز کردن باید تا حد امکان تمیز باشد و از منابع آبی حاوی مواد معدنی یا ناخالصی بالا خودداری شود. در غیر این صورت، لکهها یا ناخالصیهای آب باقیمانده ممکن است بر روی سطح ماژولهای فتوولتائیک رسوب ایجاد کنند که بر راندمان تولید برق تأثیر میگذارد.
نگهداری و نظافت منظم
فرکانس تمیز کردن ماژول های فتوولتائیک باید مطابق با شرایط محیطی محلی و ویژگی های آب و هوایی مرتب شود. در مناطقی که گرد و غبار بیشتری دارند، توصیه می شود هر سه ماه یک بار نظافت شود، در حالی که برای مناطقی که آلودگی کمتری دارند، تمیز کردن هر شش ماه تا یک سال یک بار کافی است.
بازرسی و تعمیر قطعات
در طول تمیز کردن، اپراتورها همچنین باید به طور منظم ماژول های فتوولتائیک را از نظر ترک، خراش یا کهنگی بررسی کنند. در صورت مشاهده هرگونه ناهنجاری، قطعات آسیب دیده باید به موقع تعمیر یا تعویض شوند تا از ظرفیت کلی تولید برق سیستم فتوولتائیک اطمینان حاصل شود.





